0353.247.247

Hotline bán hàng

Mua hàng

Thời gian 8:00 - 21:00

Hầu đồng trong tín ngưỡng thờ Mẫu ở Việt Nam hiện nay

Trang Trương 2 tháng trước 13 lượt xem

Tín ngưỡng thờ Mẫu có ý nghĩa vô cùng to lớn trong đời sống tâm linh người Việt Nam. Nó đã được UNESCO  vinh danh là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Hầu đồng trong tín ngưỡng thờ Mẫu là một hình thức diễn xướng phổ biến. Hầu đồng hay còn có nhiều tên gọi khác như lên đồng, hầu bóng. Về bản chất đây là nghi thức giao tiếp với thần linh thông qua các tín đồ (ông đồng, bà đồng). Người ta vẫn tin rằng thần linh có thể nhập hồn vào thân xác ông đồng, bà đồng để phán truyền, chữa bệnh, diệt trừ tà ma, ban lộc…cho con nhang, đệ tử.

Hầu đồng trong tín ngưỡng thờ Mẫu là gì?

hầu đồng

bảo tàng di tích tín ngưỡng

Hầu đồng trong tín ngưỡng thờ Mẫu là hình thức diễn xướng dân gian phổ biến. Nó còn có tên gọi khác là hầu bóng, lên đồng. Nó kết hợp với hát Chầu Văn tạo nên cảm hứng và sự thăng hoa cho các thanh đồng. Đây là hoạt động tín ngưỡng thuộc dòng Saman giáo của nhiều thị tộc trong đó có tín ngưỡng dân gian ở Việt Nam.

Những người trực tiếp hầu đồng được gọi là thanh đồng. Thanh đồng gồm có cô đồng và cậu đồng. Người ta tin rằng thần linh có thể nhập hồn vào thể xác của những thanh đồng. Sau đó, thần linh sẽ phán truyền, tiêu diệt tà ma, chữa bệnh, ban phúc, ban lộc cho con nhang, đệ tử. Về bản chất, hầu đồng là hình thức giao tiếp với thần linh thông qua các tín đồ (thanh đồng). Người ta tin rằng thánh có thể nhập hồn vào thân xác các thanh đồng. Sau đó, họ bắt đầu phán truyền, chữa bệnh, diệt tà ma, ban phúc lộc cho con nhang, đệ tử. Khi thánh, thần nhập vào thì lúc đó các thanh đồng không còn là mình nữa mà là hiện thân của vị thánh, thần nhập vào họ.

Thành phần tham gia vào việc Hầu đồng trong tín ngưỡng thờ Mẫu

hầu đồng

canh hầu đồng

Tham gia vào việc hầu đồng trong tín ngưỡng thờ Mẫu gồm: Thanh đồng, phụ đồng, cung văn và cử tọa (con nhang, đệ tử).

  1. Thanh đồng: Thanh đồng gồm có nam hoặc nữ. Thanh đồng nam gọi là cậu đồng/đồng cậu. Nữ được gọi là đồng cô/cô đồng hay bà đồng.
  2. Phụ đồng: Thông thường sẽ có từ 2-4 phụ đồng được gọi là nhị trụ hoặc tứ trụ hầu dâng. Những người này thường đi theo thanh đồng để sắp lễ hay chuẩn bị trang phục.
  3. Cung văn: Là người tấu nhạc phục vụ buổi lễ hầu đồng.
  4. Cử tọa: Là các thành phần ngồi xem buổi hầu. Đây là những con nhang, đệ tử thể hiện sự tôn kính với Mẫu.

 

Trình tự một giá hầu đồng trong tín ngưỡng thờ Mẫu

Trình tự một giá hầu đồng trong tín ngưỡng thờ Mẫu gồm: Lên khăn áo, múa lễ, phán truyền và thăng.

Lên khăn áo

hầu đồng

lên khăn áo hầu đồng

Sau khi hát thờ cung văn sẽ bắt đầu hát hầu. Ông/bà đồng lảo đảo và phủ vải đỏ lên mặt. Khi thánh đã nhập, thanh đồng sẽ hất khăn khỏi mặt. Lúc này ông/bà đồng sẽ thay trang phục xống áo, khăn chầu, cờ quạt, đồ hầu dân..Trang phục của thanh đồng rất đa dạng và phù hợp với các giá. Với các giá Quan, Hoàng thì ăn mặc áo quan thời xưa. Giá Chầu bà thì ăn mặc theo kiểu phụ nữ giàu, màu sắc sặc sỡ, nhiều trang sức. Giá Cậu thì ăn mặc theo lối thanh niên trẻ trung….vv

Múa lễ

hầu đồng

giá hầu đồng

Sau khi ăn mặc chỉnh tề các thanh đồng sẽ đứng dậy làm lễ. Đầu tiên phải cầm hương qua một lớp bọc vải đỏ để dâng lên bàn thờ Thánh Mẫu, quỳ làm lễ. Các điệu múa của các hàng gồm:

Phán truyền và Thăng

Sau giai đoạn múa lễ, các vị thánh trong xác thanh đồng bắt đầu nghe hát văn, kính và uống rượu. Khi nghe văn các vị thánh sẽ thực hiện các công việc còn lại. Đó là việc khai quang, phán bảo, chữa bệnh, thưởng tiền và lộc cho cung văn…Sau đó, thánh ra dấu, phủ khăn đỏ lên mặt và “Thăng”.

Âm nhạc sử dụng để hầu đồng trong tín ngưỡng thờ Mẫu

hầu đồng

hát trầu văn

Âm nhạc được sử dụng phổ biến để hầu đồng trong tín ngưỡng thờ Mẫu là Chầu Văn. Chầu Văn hay còn có tên gọi khác là hát bóng, có nguồn gốc ở vùng đồng bằng Bắc Bộ. Chầu Văn được xem như hình thức hát chầu thánh. Nội dung của nó ca ngợi sự linh thiêng của thần thánh và vẻ đẹp tiên giới. Ở mỗi giá có một điệu Chầu Văn riêng. Với giá ông Hoàng thì cung văn có cả ngâm thơ cổ.

Ngày nay, hầu đồng vẫn là hình thức sinh hoạt dân gian của bộ phận người dân Việt. Nghi lễ này thường được tổ chức vào dịp lễ, tết tại các lễ hội đền Thánh, phủ Mẫu…Ngoài việc giao tiếp với thần linh, hầu đồng còn thể hiện niềm tin vào linh hồn người chết. Đó là niềm tin sau khi chết linh hồn vẫn vương vấn trần gian và theo dõi cuộc sống người đang sống. Thông qua nghi lễ này con người có thể biết được nhu cầu của người chết sau khi về thế giới bên kia. Đồng thời, thông qua nghi lễ này người sống cũng phần nào biết được vận mạng, tương lai của mình.

Ở nước ta, hầu đồng là nghi thức không thể thiếu trong mỗi tín ngưỡng. Hầu đồng trong tín ngưỡng thờ Mẫu nói riêng và trong tín ngưỡng nói chung đều tạo nên không gian tâm linh huyền bí. Hơn nữa, nó còn thể hiện được nét uy nghi, niềm hân hoan và vẻ đẹp trong tâm hồn người Việt./

Tin khác:

- Niềm tin trong tín ngưỡng thờ tổ tiên và vai trò của nó trong cuộc sống

- Những điều kiện hình thành tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên ở Việt Nam

13 lượt xem, Like và chia sẻ nếu thấy thích nhé !!

0 Đánh giá sản phẩm này

Chọn đánh giá của bạn
Mã xác nhận